فصل اول: مبانی معرفت‌شناختی هرمنوتیک و اصالت نصوص دینی

تحلیل ساختار فهم و معناشناسی در بستر علوم انسانی معاصر، نیازمند بازخوانی دقیق رویکردهای هرمنوتیک فلسفی و تطبیق آن با قواعد استنباط فقهی و کلامی است. امام خمینی (ره) در آثار اصولی خود با تأکید بر حقیقت عرفیه و حجیت ظواهر، مسیری مستقل را فراروی محققان قرار می‌دهد.

«فهم کلام متکلم تابع وضع و قواعد محاوره عقلایی است و هرگونه نسبی‌گرایی محض، به انکار غرض تشریع می‌انجامد.» (مناهج الوصول، ج ۱، ص ۲۴۰)

۱.۱ نسبت هرمنوتیک معاصر با اصول فقه امامیه

مسئله دور هرمنوتیکی و پیش‌داوری‌های مفسر در مکتب گادامر گرچه به غنای متن در طول تاریخ نظر دارد، اما از منظر اصولیون متأخر امامیه، التزام به مراد جدی متکلم از طریق اصول لفظیه حاصل می‌شود.